Eén antwoord van de overheid

Voorkom kartelvorming als zzp'er

Deze informatie is geplaatst door

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Als zzp’er mag u samenwerken met andere ondernemers. Zo vergroot u uw kansen op bijvoorbeeld grote aanbestedingsopdrachten. U mag alleen geen prijsafspraken maken, of onderling klanten verdelen. Dan is er sprake van kartelvorming. Op die manier belemmert u de concurrentie. U bent dan in strijd met de Mededingingswet. U kunt hiervoor een forse boete krijgen. Wel is er een aantal uitzonderingen, zoals de bagatelvrijstelling bij een kleine omzet of klein marktonderdeel.

Samenwerken als zzp’er

Wanneer u als zzp’er gaat samenwerken met andere bedrijven, kan dat voordelen hebben. Samen kunt u grotere klussen aannemen. U kunt bijvoorbeeld meedingen naar aanbestedingen. En u kunt kosten voor de inkoop van gezamenlijke verzekeringen, materialen of administratie, risico’s en kennis delen. De Mededingingswet staat deze samenwerking tussen zzp'ers niet in de weg. Maar let wel op, ook als zzp’er moet u zich aan de MededingingswetExternal link houden. De Mededingingswet verbiedt namelijk wel kartelvorming.

Wat is kartelvorming?

Een kartel is een afspraak tussen ondernemingen met meestal dezelfde diensten of producten. U vormt een kartel als u bijvoorbeeld met een ander bedrijf afspraken maakt over het bedrag dat u aan de consument gaat vragen, of hoe u de markt met elkaar gaat verdelen. Afspraken binnen een onderneming mogen wel.

Het onderling uitwisselen van bedrijfsgevoelige informatie over strategie of klanten is ook een manier van kartelvorming.

Het kartelverbod geldt ook voor u als zzp’er

De Mededingingswet geldt voor álle ondernemers. Daarom is kartelvorming verboden voor alle ondernemers. Dus niet alleen voor rechtspersonen, zoals een bv of nv. Ook als u eigenaar bent van een eenmanszaak, moet u zich aan deze wet houden.

Boete bij overtreding van de wet

Als u de Mededingingswet overtreedt en toch kartelafspraken maakt, dan kunt u een boete krijgen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM)External link. De hoogte van deze boete is een percentage van uw omzet. De ACM kijkt daarbij naar de ernst van de overtreding, de omstandigheden en de duur van de overtreding. U kunt ook een persoonlijke boete krijgen, vanwege het geven van opdracht tot het afsluiten van kartels, of het feitelijk leiding geven aan een overtreding.

Werkt u als zzp’er binnen een coöperatie samen met andere zelfstandige ondernemers, dan geldt nog steeds het kartelverbod.

Combinatieovereenkomst voor samenwerking bij aanbestedingen

Bij een grote aanbestedingsopdracht kunt u samen met andere ondernemingen een offerte indienen. Wint u de aanbesteding, dan gaat u samen de opdracht uitvoeren. Dit heet een combinatieovereenkomst. Ook combinatieovereenkomsten vallen onder het kartelverbod. U mag dus alleen afspraken maken die voordelen bieden aan de consument en noodzakelijk zijn voor de samenwerking. Ook al werkt u samen, u blijft afzonderlijke bedrijven.

Gebruik de Handleiding Combinatieovereenkomsten

In de Handleiding CombinatieovereenkomstenExternal link vindt u een stappenplan waarmee u kunt bepalen of een combinatieovereenkomst bij aanbestedingen is toegestaan.

Uitzonderingen op het kartelverbod

Op het kartelverbod zijn 2 uitzonderingen: de algemene vrijstelling en de bagatelvrijstelling. U mag in die gevallen wel prijsafspraken maken. U bent zelf verantwoordelijk om te (laten) beoordelen of dit voor u geldt.

Uitzondering 1: algemene vrijstelling bij economische of technische vooruitgang

Wanneer uw afspraken met andere ondernemers leiden tot economische of technische vooruitgang, dan kunnen die onder de uitzondering op het kartelverbod vallen. Voor de algemene vrijstelling moeten uw afspraken voldoen aan de volgende eisen:

1. Uw afspraken leveren voordelen voor uw manier van werken, waardoor de algemene welvaart toeneemt.

2. U geeft een eerlijk deel van deze voordelen terug aan uw klanten (de consument mag er niet op achteruitgaan).

3. Uw afspraken gaan niet verder dan strikt noodzakelijk is.

4. Er blijft ruimte voor concurrentie op de markt.

Prijsafspraken voldoen bijna nooit aan deze voorwaarden. Die zorgen er namelijk meestal niet voor dat u efficiënter gaat werken. Ook zijn er meestal geen voordelen voor consumenten.

Uitzondering 2: bagatelvrijstelling bij kleine omzet of klein marktaandeel

U kunt ook onder de uitzondering van het kartelverbod vallen als u en uw samenwerkingspartners een relatief kleine omzet hebben. Of als u samen een relatief klein gezamenlijk marktaandeel heeft. De voorwaarde is dat de afspraken tussen u en de andere ondernemingen niet negatief zijn voor de handel tussen de EU-lidstaten. De bagatelvrijstelling kent de volgende 2 regelingen:

1. Er doen maximaal 8 ondernemingen mee aan de afspraken en de gezamenlijke jaaromzet van deze ondernemingen is maximaal € 5.500.000 bij goederen en maximaal € 1.100.000 in alle andere gevallen.

2. Het gezamenlijk marktaandeel in de afspraak tussen de ondernemingen is niet groter dan 10%.

Deze informatie is geplaatst door

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat