Eén antwoord van de overheid

  • Krijn Ratsma:

Onverwachte ontmoetingen en gebeurtenissen leveren de mooiste kansen op.

Ooit werkte Krijn Ratsma bij een architectenbureau gespecialiseerd in duurzaam bouwen. Omdat hij meer contact wilde hebben met opdrachtgevers, begon hij in 2004 voor zichzelf met Casa Ratsma. Hij ontwierp energieneutrale en duurzame gebouwen voor tal van opdrachtgevers.

Inmiddels heeft Ratsma’s passie voor duurzaamheid een nieuwe wending gekregen. Als initiatiefnemer van Energieke Regio gaat hij het hele land door om bedrijven en organisaties te helpen met het verduurzamen van hun gebouwen.

Energiezuinig bouwen levert geld op

'Energiezuinige gebouwen leveren geld op', stelt Krijn. ‘En bedrijven moeten mee, anders missen ze de boot. In 2020 moet ieder nieuw gebouw energieneutraal zijn.’ Om te laten zien wat mogelijk is bouwde hij enkele jaren geleden een volledig energieneutraal bedrijfspand voor Casa Ratsma en de fysiotherapiepraktijk van zijn vrouw. ‘Ik wilde laten zien dat een energieneutraal gebouw net zo mooi en comfortabel kan zijn als een gewoon gebouw, maar dan met lagere maandlasten. Op papier was het energieneutraal, maar in de praktijk verbruikten we in eerste instantie toch meer energie dan gepland. Dat was behoorlijk frustrerend. Toen hebben we aanpassingen gedaan in de regeltechniek, verlichting en ventilatie. Nu houden we tien procent energie over. We produceren nu dus meer stroom dan we nodig hebben. Zo leer ik van dingen die minder goed gaan, door een zorgvuldige analyse te maken en de problemen op te lossen. En die ervaringen neem ik mee naar elk volgend project.’

Energieke Regio

Toen ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur en Milieu het bedrijfspand van Casa Ratsma bezochten ontstond het initiatief voor Energieke Regio. ‘We zetten ons in om gebouwen van bedrijven en organisaties te verduurzamen. Dat doen we nu al op tal van plaatsen door het hele land. Energieke Regio is een stichting. We adviseren zelf niet, maar zijn meer een organisatiebureau. In de eerste plaats maken we ondernemers en organisaties enthousiast om hun gebouwen te verduurzamen. Daarnaast brengen we lokale adviseurs, installateurs, architecten en andere betrokkenen bij elkaar om dit soort projecten uit te kunnen voeren. Daarbij is het vooral belangrijk om uit te gaan van wat een ondernemer of organisatie zelf wil. Architecten en technische adviseurs gaan nog wel eens teveel uit van wat ze zelf belangrijk vinden.’

Goed netwerk vergroot je kansen

‘Natuurlijk werk ik daarnaast zelf ook nog als architect. Door mijn inzet voor Energieke Regio ben ik selectiever geworden in de projecten die ik uitvoer. Dat kan ook, Energieke Regio heeft mijn profiel versterkt. Mijn netwerk is groter geworden, waardoor ik de juiste mensen kan kiezen voor een project. Zo kan ik grootschaliger werken en complexere opdrachten oppakken. Ik ben nu de initiator van een woonwijk waarin we 10 jaar voorop willen lopen in de ontwikkelingen. Hoe ga je dan om met afvalstromen, watergebruik, opslaan en uitwisselen van energie? Maar ook: hoe verbeter je sociale verbondenheid?”

Veranderende regels

De aandacht voor duurzaam en energieneutraal bouwen betekent dat de regelgeving niet stilstaat. Een last of juist een kans? Krijn: ‘Het is goed dat de maatregelen steeds scherper worden. Het gaat tenslotte om de toekomst van ons allemaal. En het levert geld en comfort op. Waar ik wel bang voor ben is dat de kennis in de bouwsector niet overal up-to-date is. Dat kan, ondanks goede bedoelingen, leiden tot slechte bouw. Een goed functionerend, comfortabel en duurzaam gebouw vraagt veel kennis van de relatie tussen installaties, gebouwontwerp en het uiteindelijke gebruik. Als je daar te weinig rekening mee houdt, loop je risico’s. Wat je bijvoorbeeld wel eens ziet is dat in een nieuw gebouw de temperatuur in de zomer te hoog oploopt. Dat wordt dan opgelost met energieslurpende airco’s. Vervelend voor de gebruiker, slecht voor de branche en het klimaat. Ik wil er graag aan bijdragen om de kwaliteit van de bouw in Nederland te vergroten.'