Van de overheid. Voor ondernemers.

VAR-DBA voor zzp’ers: veelgestelde vragen

Deze informatie is geplaatst door: Belastingdienst | Kamer van Koophandel

Eerder dit jaar werd de Wet DBA ingevoerd. Onderdeel van deze wet is de modelovereenkomst, opvolger van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). Insteek van deze overeenkomst moet zijn dat er géén sprake is van loondienstverband. In de Wet DBA zijn de opdrachtgever en de opdrachtnemer (zzp'er) verantwoordelijk voor de (fiscale) gevolgen van de overeenkomst.

Staatssecretaris Wiebes van Financiën heeft 18 november jl. aangekondigd de handhaving van de Wet DBA uit te stellen tot 2018. Dit om meer duidelijkheid te geven over het gebruik van de overeenkomst. Van zowel de opdrachtgever als opdrachtnemer wordt verwacht dat zij voorbereidingen (blijven) treffen om zo snel mogelijk met de modelovereenkomst aan de slag te gaan.

Op deze pagina vindt u antwoord op de meest gestelde vragen.

Voortaan geldt de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Zzp’ers kunnen geen VAR meer aanvragen en kunnen voortaan gebruik maken van modelovereenkomsten van de Belastingdienst. De modelovereenkomsten staan op belastingdienst.nl.

U kunt nu het volgende doen:

  1. Vaak is het duidelijk als u niet in loondienst werkt. Denk aan een schilder die steeds voor verschillende particulieren werkt. U hoeft in deze gevallen geen modelovereenkomst te gebruiken. Als u twijfelt, kunt u met uw opdrachtgever gebruikmaken van een modelovereenkomst, maar dit is niet verplicht.
  2. Zoek een modelovereenkomst die past bij de manier waarop u werkt
  3. Leg vast volgens welke modelovereenkomst u werkt. Stuur bijvoorbeeld de modelovereenkomst als bijlage mee in de mail waarin u afspraken maakt met uw opdrachtgever. Of verwijs naar het nummer van de modelovereenkomst.
  4. Werk volgens de afspraken in de gekozen en door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst. Zolang u en uw opdrachtgever dat doen, is er geen sprake van loondienst en hoeft uw opdrachtgever geen loonheffingen in te houden.

Net als bij de VAR is het gebruik van de modelovereenkomst niet verplicht. Voor het bestaan van een dienstbetrekking moeten 3 aspecten aanwezig zijn:

  1. persoonlijke verrichte arbeid
  2. loon ontvangen
  3. gehoor geven aan gezag

Ontbreekt 1 van deze 3 aspecten, dan is er geen dienstbetrekking. Is duidelijk dat er geen sprake is van een dienstbetrekking? Dan is een modelovereenkomst ook niet noodzakelijk. Een modelovereenkomst geeft u en uw opdrachtgever echter wel zekerheid over de arbeidsrelatie. Download een algemene modelovereenkomst of een modelovereenkomst voor uw branche of beroepsgroep.

De opdrachtnemer en opdrachtgever zijn samen verantwoordelijk voor de overeenkomst. Dat hoeft geen modelovereenkomst van de Belastingdienst te zijn. U mag ook een eigen overeenkomst gebruiken.

In de algemene modelovereenkomsten zijn de belangrijkste bepalingen geel gemarkeerd. Die bepalingen mag u niet aanpassen. De niet-gemarkeerde artikelen kunt u aanvullen en aanpassen aan uw eigen situatie, als dat niet in strijd is met de gemarkeerde artikelen.

Ja, dat mag, maar is meestal niet nodig. In veel gevallen is het duidelijk dat er geen sprake is van loondienst. Twijfelt u of wilt u zekerheid vooraf, dan kunt u het makkelijkst een algemene modelovereenkomst of een modelovereenkomst voor branches en beroepsgroepen gebruiken. U kunt dan direct aan de slag. Wilt u toch liever een eigen overeenkomst opstellen en door de Belastingdienst laten beoordelen? Baseert u zich dan op de algemene modelovereenkomsten of de modelovereenkomsten voor branches en beroepsgroepen. Zo weet u zeker dat in uw overeenkomst de juiste bepalingen staan. Meer over het voorleggen van een eigen overeenkomst leest u opwww.belastingdienst.

Nee. De algemene modelovereenkomsten zijn geschikt voor alle type opdrachten. Het maakt daarbij niet uit in welke branche u werkt of wat uw beroep is. Als u werkt volgens de afspraken die in de modelovereenkomst staan, is er geen sprake van loondienst. De opdrachtgever hoeft dan geen loonbelasting en premies volksverzekeringen te betalen. Het werken met een modelovereenkomst is niet verplicht, maar wel handig als u die zekerheid wilt.

Als u geen gebruik maakt van een modelovereenkomst van de Belastingdienst, heeft u geen zekerheid over de dienstbetrekking. Als de Belastingdienst vindt dat er wel sprake is van loondienst, dan moeten de opdrachtnemer en de opdrachtgever alsnog Loonbelasting en Premies volksverzekeringen betalen over de vergoeding.

Ook wanneer u via een persoonlijke bv werkt, blijft de kans bestaan dat er sprake is van een dienstbetrekking. Als er namelijk een plicht is tot persoonlijke arbeid, ontstaat een overeenkomst met een natuurlijk persoon. Dus niet met uw bv.

Bij een fictieve dienstbetrekking bent u wel opdrachtnemer en werkt u wel met een opdrachtgever, maar ontstaat door de manier waarop u werkt volgens de wet toch een dienstbetrekking. En dat betekent voor de opdrachtgever de inhoudingsplicht voor de loonheffing, premie werknemersverzekering en de bijdrage zorgverzekeringswet. De opdrachtgever kan loonheffingen aan u doorbelasten. Door een modelovereenkomst te gebruiken en in de praktijk ook te werken volgens die overeenkomst, voorkomt u dit.

De zzp’er en de opdrachtgever zijn samen verantwoordelijk. Zolang de zpp’er en de opdrachtgever volgens een modelovereenkomst van de Belastingdienst werken, is er geen sprake van loondienst. De opdrachtgever hoeft dan geen loonbelasting en premies volksverzekering te betalen. Als de zzp’er zijn aangifte inkomstenbelasting doet, beoordeelt de Belastingdienst of de zzp’er ondernemer is voor de inkomstenbelasting.

Dat mag. Dit kan ook zo in de overeenkomst opgenomen worden. Zorg er dan wel voor dat u er ook in opneemt dat uw opdrachtgever u direct informeert over een eventuele naheffing. Als de opdrachtgever de loonheffingen aan u doorschuift, kunt u zelf in bezwaar gaan bij de Belastingdienst. U moet in bezwaar gaan binnen 6 weken na de datum die op de naheffingsaanslag staat. Als u het onterecht vindt dat uw opdrachtgever de loonheffingen naar u doorschuift, kunt u bij de rechtbank een gerechtelijke procedure beginnen.

Mocht uw opdrachtgever u niet op tijd informeren over de naheffing, waardoor u niet op tijd in bezwaar kunt gaan bij de Belastingdienst, kunt u vragen om een ambtshalve vermindering.

Let op: krijgt uw opdrachtgever een boete of naheffing voor premies voor de werknemersverzekering en bijdrage zorgverzekeringswet? Die mogen niet aan u worden doorbelast. Bepalingen hierover in de overeenkomst zijn dan ook niet geldig.

U kunt natuurlijk ook via een bemiddelingsbureau een opdracht uitvoeren. Als dat gaat met een tussenkomstmodel wordt het bemiddelingsbureau de formele opdrachtgever van u. U heeft dus geen directe overeenkomst met de opdrachtgever. Het risico op het ontstaan van een dienstbetrekking ligt dan ook bij het bemiddelingsbureau. Mogelijk wil het bemiddelingsbureau wel afspraken met u maken over de doorbelasting van eventuele naheffingen of het voorkomen hiervan door eisen te stellen aan duur en maximum aantal uren. Het kan ook met een bemiddelingsmodel. Dan brengt het bureau u en de opdrachtgever bij elkaar. Dan wordt de intermediair wel opdrachtgever. En u wordt de opdrachtnemer. Die arbeidsrelatie legt u vast in een modelovereenkomst. Het bemiddelingsbureau kan u daarbij helpen.

Meer informatie

  • Op de website van de Belastingdienst vindt u meer vragen en antwoorden over de nieuwe werkwijze met de modelovereenkomst.
  • Staat uw vraag er niet tussen? Kijk op belastingdienst.nl voor uitgebreide informatie over de DBA.
  • Bekijk het webinar DBA/Modelovereenkomst voor zzp'ers dat u onderaan deze pagina vindt in het promotieblok.

Hoe denken andere ondernemers hierover?

Wilt u weten hoe andere ondernemers omgaan met de introductie van de modelovereenkomst? Haak dan in op de gesprekken op Higher Level, het forum waar ondernemers en experts uit zowel de private als de publieke sector elkaar adviseren.

Deze informatie is geplaatst door:

Belastingdienst
Kamer van Koophandel