Ik ben Olaf McDaniel directeur van CBE Consultants, dat is een organisatie-adviesbureau dat zich bezig houdt met o.a. onderwijs, overheid maar ook het bedrijfsleven.

Ik heb in het verleden een flink aantal jaren bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gewerkt. En heb daar o.a. het genoegen gehad om te mogen bijdragen aan de ontwikkeling van de regelgeving systemen in het hoger beroepsonderwijs en in het middelbaar beroepsonderwijs.

Als toekomstperspectief voor het onderwijs zien wij toch een beweging die veel meer in de richting van de leerling, de deelnemer of de student gericht is, dat zal ook nodig zijn als wij als kenniseconomie de komende jaren een rol willen laten spelen in deze wereld, dan zal die tijd echt beter moeten worden besteed. Dat zal er toe leiden dat het scholingsniveau hoger wordt, de uitval minder en daarmee het onderwijs ook effectiever. Een van de grote uitdagingen van de komende jaren is de versterking van het rendement, het voorkomen van uitval in het onderwijs.

Dat is een uitdaging niet alleen voor het onderwijsbeleid en onderwijspolitiek maar vooral de onderwijsinstellingen zelf, die zullen ervoor moeten zorgen dat die uitval beperkt wordt en tegelijkertijd zullen zij ervoor moeten zorgen dat de voortgang die leerlingen boeken het eindniveau dat die leerlingen halen dat dat nog verder wordt versterkt.

Want willen we een goede rol spelen in de kenniseconomie, niet over 2 of 3 jaar maar ook over 10, 20 en 30 jaar, dan zal het kennisniveau omhoog moeten.

Op het moment dat het onderwijs stimulerend, inspirerend, interessant en modern is, docenten tot hun groep mensen behoren die spetteren en flonkeren, dan denk ik dat de belangstelling van leerlingen, die niet altijd even groot is, (heeft ook een beetje met leeftijd te maken) dat die belangstelling ook zeker zal toenemen.

Ik hoop dat we in de komende jaren het ondernemerschap onder de docenten sterk kunnen vergroten en dan niet zo zeer het ondernemerschap zoals we dat uit de private sector kennen waarbij iedereen een bedrijfje begint. Dat is niet het soort ondernemerschap waar we in het onderwijs direct aan denken, maar het is wel het creëren van een entourage waarin creativiteit, innovativiteit en flexibiliteit de boventoon gaat voeren en vooral het nemen van eigen verantwoordelijkheid, want een ondernemer is bij uitstek iemand die zijn eigen verantwoordelijkheid neemt.

Belangrijk onderdeel van de professionalisering van de docenten is wat mij betreft een “verplichte” nascholing, want voor elke andere maatschappelijke sector vinden wij het heel normaal dat het personeel zich met een grote regelmaat bijschoolt. Ik verwacht dat op het moment dat we dat gaan doen en dat moet ook echt de komende jaren gaan gebeuren. Ik hoop dat de nieuwe minister daarvoor ook aandacht heeft. Dat zal een grote kwalitatieve bijdrage zal geven aan de effectiviteit van het onderwijs.

Maar kunnen wij dat van het onderwijs verwachten? Ja, wij moeten dat van het onderwijs verwachten.

Wij moeten het onderwijs ook langzaam maar zeker gaan brengen in de richting van een sterkere mate van ondernemendheid, een sterkere mate van innovatief vermogen, het stimuleren van creativiteit, het uitgaan van klantgerichtheid. Dat soort aspecten, dat soort arbeidsmarktvaardigheden waar de samenleving en de werkgevers op zitten te wachten, dat zouden eigenlijk de karakteristieken moeten zijn van de organisaties in de komende jaren.

Een leven lang leren is een onderwerp wat in elke beleidsnota wel weer naar voren komt. Waarom is dat? Het is toch eigenlijk omdat het bedrijfsleven op dat punt zijn eigen verantwoordelijkheid neemt en veel beter nadenkt dan de overheid veronderstelt over wat werknemers de komende jaren nodig hebben. En dat is iets waar het onderwijs, als het gaat over een leven lang leren in de richting van het personeel, de docenten heel veel zou kunnen leren.

Wie zouden de prestaties van het onderwijs moeten bepalen? Dat is een vraag waar de we de afgelopen jaren in Nederland eigenlijk vrij goed uit zijn gekomen. We hebben voor alle vormen van onderwijs externe organisaties en instanties in het beroepsonderwijs, in het middelbaar beroepsonderwijs zijn het o.a. de kenniscentra. Deze hebben een expert rol, zij bepalen mede wat het eindniveau van een afgestudeerde van een bepaalde opleiding van een bepaald niveau zou moeten zijn. En dat is ook goed, dat zijn ook processen, procedures waar vele landen erg jaloers op zijn hoe we dat in Nederland geregeld hebben, dat moeten we ook zo houden.